Κρίση πανικού

δημοσίευση | 02/03/2016 στην κατηγορία Υγεία

 

 

Γράφει ο Νεκτάριος Κοσμάς, τελειόφοιτος κέντρου εφαρμοσμένης  συμβουλευτικής και ψυχοθεραπείας

 

 

 

Κρίση πανικού

 

 

 

 

Η διαταραχή πανικού είναι μία από τις πιο συνηθισμένες αγχώδεις διαταραχές.

 Η λέξη πανικός βγαίνει από το θεό Πάνα, ο οποίος ήταν ένας τρομακτικός τραγοπόδαρος περίεργος θεός που ήθελε να προφυλάξει τους ανθρώπους από κάθε τί κακό. Σε κάθε απειλητικό γεγονός παρουσιαζόταν με σκοπό να τρομάξει αναγκάζοντας τους υπαίτιους να πάρουν τα μέτρα τους και να υποχωρήσουν. Η επιλογή αυτή για τη λέξη πανικός αυτομάτως μας δίνει να καταλάβουμε ότι σημαίνει κάτι ακίνδυνο και αβλαβές το οποίο προειδοποιεί απλά τον άνθρωπο  απειλητικά χωρίς να έχει ουσιαστικά πραγματικό κίνδυνο.

 

 Η διαταραχή χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες, χρόνιες κρίσεις πανικού οι οποίες συμβαίνουν αιφνίδια και χωρίς προειδοποίηση. Μια κρίση πανικού περιλαμβάνει έντονο φόβο και ιδιαίτερα δυσάρεστα σωματικά συμπτώματα. Κατά τη διάρκεια της κρίσης το άτομο βιώνει μερικά ή όλα από τα εξής συμπτώματα: Έντονη ταχυκαρδία, πόνο, σφίξιμο ή δυσφορία στο στήθος, εφίδρωση, έντονο τρέμουλο, διαταραχή της αναπνοής ή δύσπνοια, ζαλάδα ή και τάση λιποθυμίας, ρίγη ή μυρμήγκιασμα σε διάφορα μέρη του σώματος, το άτομο αισθάνεται έντονο φόβο ότι χάνει τελείως τον έλεγχο ή ότι «χάνει το μυαλό του», φόβο ότι «πεθαίνει», αίσθηση πνιγμού, ναυτία, ξαφνική αίσθηση έντονης αύξησης (έξαψη) ή ελάττωσης της θερμοκρασίας του σώματος, αίσθηση αλλαγμένης πραγματικότητας ή ότι το περιβάλλον του ατόμου έχει αλλάξει, αίσθηση μη πραγματικότητας ή αποξένωσης από τον εαυτό του ή το περιβάλλον του. Αρκούν τέσσερα η παραπάνω συμπτώματα από τα προαναφερθέντα να συνυπάρχουν, για να πούμε ότι έχουμε μια ολοκληρωμένη κρίση πανικού.

 

 Ενδείξεις ότι μπορεί να υποφέρουμε από διαταραχή πανικού είναι εάν για διάστημα τουλάχιστον ενός μηνός ή περισσότερο μετά από την κρίση πανικού, βρισκόμαστε σε συνεχές άγχος και φόβο ότι θα πάθουμε κι άλλη κρίση, ανησυχούμε συνεχώς σχετικά με τις πιθανές αιτίες της κρίσης μας (δηλ. φοβόμαστε ότι θα πάθουμε καρδιακή προσβολή, θα πεθάνουμε κ.λπ.) και παρατηρούνται σημαντικές αλλαγές στη γενική μας συμπεριφορά που σχετίζονται με την κρίση πανικού (δηλ. αποφυγή ορισμένων καταστάσεων, φόβος να βγούμε από το σπίτι μόνοι κ.λπ.). Ο αριθμός των προσβολών πανικού  εξαρτάται από τη σοβαρότητα της κατάστασής που βιώνει ο καθένας..

 

   Μερικοί άνθρωποι μπορεί να έχουν μία ή δύο προσβολές (κρίσεις) κάθε μήνα, ενώ άλλοι μπορεί να έχουν πολλές μέσα σε μια εβδομάδα. Τουλάχιστον ένα άτομο στα δέκα θα βιώσει σε κάποια στιγμή μία κρίση πανικού, που συνήθως προκαλείται από κάποιο αγχωτικό γεγονός. Η αρχική κρίση πανικού ακολουθείται από χρόνιο άγχος και ανησυχία και τελικά από μια δεύτερη και τρίτη και στη συνέχεια επαναλαμβανόμενες αιφνίδιες κρίσεις. Ορισμένοι χώροι και καταστάσεις συνδέονται με τις κρίσεις πανικού και το άτομο αρχίζει να αποφεύγει αυτούς τους χώρους και καταστάσεις με αποτέλεσμα η διαταραχή πανικού να εξελιχθεί σε μια άλλη σοβαρή αγχώδη διαταραχή που ονομάζεται αγοραφοβία. Το άτομο αρχίζει με την πάροδο του χρόνου  να γίνεται όλο και πιο δυσλειτουργικό και έτσι έρχεται αντιμέτωπος  με την κατάθλιψη και πολύ συχνά με εθισμό σε αλκοόλ και ναρκωτικές ουσίες.

 

Δύο είναι οι κύριοι τύποι θεραπείας α)ψυχοθεραπεία και  β)φαρμακευτική αγωγή, κάποιες φορές χρειάζεται συνδυασμός και των δύο, αλλά υπάρχουν και περιπτώσεις όπου συστήνεται μόνο  ψυχοθεραπεία μαζί με κάποιες συμβουλές αυτοβοήθειας.

Μερικές συμβουλές αυτοβοήθειας :

 

1)Μείνετε στο σημείο όπου βρίσκεστε όταν νιώσετε ότι ξεκινάει η κρίση. Διακόψτε ότι και αν κάνετε και επικεντρωθείτε στο να βοηθήσετε τον εαυτό σας.

 

2)Ελέγξτε την αναπνοή σας, προσπαθήστε να επικεντρωθείτε στο να εισπνέετε και να εκπνέετε αργά μετρώντας και στις δύο φάσεις αργά έως το τέσσερα.

 

3) «Όλα είναι στο μυαλό σου». Μία μαγική φράση που καλό είναι να θυμάστε να τη λέτε στον εαυτό σας με ψυχραιμία και δίνοντας του αγάπη.

 

4)Σταματήστε να παλεύετε με την κρίση, στην προσπάθεια σας να αντισταθείτε και αν βλέπετε ότι δυσκολεύεστε τότε θα προκαλέσετε μεγαλύτερο άγχος και πανικό. Διαβεβαιώστε στον εαυτό σας ότι παρόλα τα δυσάρεστα συμπτώματα και όλη αυτή τη σφοδρή ενόχληση, η κρίση πανικού δεν είναι απειλητική για τη ζωή σας. Σκεφτείτε ότι η κρίση θα λήξει σύντομα και δώστε λίγο χρόνο ηρεμώντας μέχρι να υποχωρήσει. Να ξέρετε πώς η μέγιστη διάρκεια της κρίσης συνήθως είναι μέχρι μία ώρα.

 

5) Σκεφτείτε ένα μέρος ή μια κατάσταση που σας κάνει να νιώθετε ήσυχος/η, χαλαρός/η ή άνετα. Μόλις πετύχετε αυτή την εικόνα στο μυαλό σας, προσπαθήστε να εστιάσετε την προσοχή σας σε αυτήν. Θα σας βοηθήσει με το να σας αποσπάσει την προσοχή από την κατάσταση που βιώνετε και μπορεί επίσης να συμβάλει καθοριστικά στην μείωση των συμπτωμάτων σας.

 

6)Βγάλτε από την κατάψυξη κάτι παγωμένο και κρατήστε το στα χέρια σας. Θα σας βοηθήσει στο να φύγει το μούδιασμα που συνήθως είναι έντονο  την ώρα της κρίσης.

 

Σε γενικές γραμμές, θεωρείται ότι μια διαταραχή πανικού προκαλείται πιθανώς από έναν συνδυασμό φυσικών (σωματικών) και ψυχολογικών παραγόντων. Όσο νωρίτερα επισκεφτεί ο ασθενής  έναν ειδικό ψυχικής υγείας τόσο και ευκολότερα και γρηγορότερα θα φτάσει στην ίαση.